Những đặc điểm của nhạc spirituals – tiếng ca say sưa của những người nô lệ

Việc buôn bán người da đen từ châu Phi sang châu Mỹ làm nô lệ đã bắt đầu ít lâu sau khi khám phá ra châu Mỹ, và chế độ nô lệ ở đây đã kéo dài đến tận giữa thế kỷ XIX. Những người da đen bị bắt đem đi bán như một thứ “hàng hóa” này phần lớn là những thuộc miền duyên hải Đại Tây Dương của châu Phi, nhất là những người thuộc địa phận ven bờ vịnh Ghinê.

Họ bị mua như những súc vật để đem về lao động tại các đồn điền ở Nam Mỹ, các công trường thủy lợi, xây dựng những đập nước…

Thế hệ những người nô lệ đầu tiên bị đưa từ châu Phi sang vẫn mang theo được âm nhạc của quê hương.

Âm nhạc của quê hương châu Phi qua nhiều thế hệ bị lãng quên dần đi, đồng thời qua giao lưu với người da trắng, một số loại hình âm nhạc của người da trắng đã được người da đen tiếp thu. Nhưng tác động quan trọng nhất trong giai đoạn này là các bài thánh ca có nguồn gốc từ nhạc tôn giáo châu Âu được các nhà truyền giáo người da trắng dạy cho họ để hát lễ.

Người da đen hát các bài thánh ca có nguồn gốc châu Âu, những giai điệu châu Âu, theo tâm tính dân tộc của họ: hát một cách say sưa, rên siết, vì họ bộc lộ cả nỗi niềm thống khổ của họ, với khát vọng thoát khỏi cuộc sống cơ cực bị áp bức, cầu mong Chúa giải thoát cho họ. Họ chẳng phân biệt gì giữa tính thiêng liêng thờ cúng với sự phàm tục. Họ nhấn nhá theo tiết tấu riêng của họ và âm sắc giọng, lối phát âm, cảm giác nhịp điệu không giống các nhà truyền giáo người Âu, cho nên một cách bản năng họ đã biến đổi nhạc thánh ca châu Âu theo bản chất, tính khí của con người họ.

Những bài hát thường diễn theo lối một người lĩnh xướng, tất cả đồng ca đáp lại, đúng theo lối hát ở quê hương miền Tây châu Phi của họ. Và đó là loại âm nhạc của người Mỹ da đen, được biết đến với tên gọi “spirituals” hoặc “negro – spirituals”.

Xem thêm tại: http://www.dailykos.com/story/2016/8/24/1560526/-MUSIC-BLOG-The-Legacy-of-Negro-Spirituals-Lives-On

Những đặc điểm của nhạc spirituals

Lời ca trong spirituals hầu như lấy từ thơ ca trong Thánh thư (Bible) của Tân ước giáo. Tuy từ vựng của spirituals có nhiều nét của loại balát dân gian hoặc ngôn ngữ sinh hoạt nhưng không làm giảm đi tính chất cao cả thiêng liêng và tính biểu tượng phong phú của loại âm nhạc này. Chủ đề thường là chủ đề tôn giáo, cho nên trong đã lược bỏ những gì là phàm tục và không đi vào tình tiết và thời gian cụ thể.

Về âm nhạc, vào thời kỳ người da đen còn là nô lệ, spirituals phần lớn dựa vào những truyền thống âm nhạc của châu âu.Vào những năm sau “nội chiến” giữa bắc và Nam Mỹ loại nhạc spirituals đã được cả thế giới biết đến. Cơ sở âm nhạc châu âu trong spirituals tăng thêm; vào hai thập niên cuối thế kỷ 19, loại hình kinh điển này của âm nhạc Phi – Mỹ đã bổ sung thêm nhiều nét của hoà thanh và phức điệu châu âu; và nếu căn cứ vào những spirituals được in và xuất bản thời kỳ này, rõ ràng có nhiều nét về phong cách giai điệu của loại romance trữ tình đương thời.

Nhìn chung, spirituals mang màu sắc bi thương, nhưng được hình thành trong môi trường của thiên chúa giáo và gắn liền với phong cách tụng ca cho nên sự bi thương đau khổ này vẫn đi liền với lòng tin vào sự giải thoát.

Spirituals chủ yếu được sử dụng trong các nhà thờ nhưng cũng được người Mỹ da đen dùng vào việc giữ nhịp trong lao động tập thể như chèo thuyền, chặt mía… Những dạng tiết tấu này được ứng dụng vào các bài ca Thiên chúa giáo; tuyến giai điệu của bài thánh ca được hát theo kiểu ngẫu hứng và đưa những âm tô điểm và những quãng âm xa lạ với thang âm của âm nhạc châu Âu.

Spirituals là một trong những nguồn gốc sản sinh ra  sau này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *